Όλα γύρω από τη γλουτένη

Γράφτηκε από τον/την Giorgos Erotokritou
Κατηγορία: ΥΓΙΕΙΝΗ ΔΙΑΤΡΟΦΗ Ημερ. : Τρίτη, 08 Ιανουαρίου 2019 04:57
Γράφει η Ιωάννα Μασούρα MSc (Southampton), BSc (Reading)
Διατροφολόγος με ειδίκευση στη Δημόσια Υγεία και Διατροφή

 

Άτομα που έχουν διαγνωστεί μετά από ιατρικό έλεγχο (ενδοσκόπηση και βιοψία) εντέρων με δυσανεξία (δυσκολία στην πέψη) στη γλουτένη πάσχουν από μια από τις πιο κοινές αυτοάνοσες ασθένειες γνωστή ως κοιλιοκάκη. Η κοιλιοκάκη αποτελεί μία χρόνια φλεγμονώδης κατάσταση που επηρεάζει τη γαστρεντερική οδό (κυρίως το λεπτό έντερο και τη νήστιδα) και έχει ως αποτέλεσμα τη μειωμένη απορρόφηση των απαραίτητων θρεπτικών συστατικών στον οργανισμό. Η κοιλιοκάκη εμφανίζει μία σειρά εξουθενωτικών συμπτωμάτων όπως διάρροια, κράμπες του εντέρου , φούσκωμα και υποσιτισμό, ο οποίος προκαλεί μεταξύ άλλων απώλεια βάρους στους ενήλικες, προβλήματα ανάπτυξης στα παιδιά, αναιμία και ασθένειες των οστών όπως, οστεοπενία και οστεοπόρωση. Σημαντικό να πούμε ότι τα συμπτώματα υποχωρούν με την κατάλληλη διατροφή ελεύθερη γλουτένης και οι πάσχοντες μπορούν να ανακάμψουν πλήρως. Ακόμη, θα πρέπει να υπογραμμίσουμε ότι τα άτομα με κοιλιοκάκη πιθανόν να έχουν ελλείψεις σε βιταμίνες και μέταλλα απαραίτητα για την καλή λειτουργία του οργανισμού. Έτσι, θα πρέπει σε συνεργασία με τον θεράποντα γιατρό να γίνουν οι κατάλληλες αιματολογικές εξετάσεις ώστε μέσω της διατροφής, αλλά πιθανόν και με συμπλήρωμα διατροφής να έχουμε ένα πλήρες και ισορροπημένο διατροφολόγιο.

Όμως πού βρίσκεται η γλουτένη; Καταρχάς, η γλουτένη είναι μια πρωτεΐνη που βρίσκουμε στο σιτάρι, το κριθάρι και τη σίκαλη. Η γλουτένη βρίσκεται σε οποιαδήποτε τρόφιμα που περιέχουν τα παραπάνω δημητριακά όπως ζυμαρικά, κέικ, δημητριακά πρωινού, περισσότεροι τύποι ψωμιού, ορισμένα είδη σάλτσας, ορισμένα είδη έτοιμων γευμάτων. Επιπλέον, οι περισσότερες μπύρες από κριθάρι. Καλό θα ήταν να αναφέρουμε ότι ακόμη και προϊόντα ελεύθερης γλουτένης όπως η βρώμη αν συσκευάζεται σε εργοστάσιο που συσκευάζει δημητριακά που περιέχουν γλουτένη, τότε το τελικό προϊόν βρώμης έχει ιχνοστοιχεία γλουτένης, πράγμα που καθιστά το προϊόν ακατάλληλο. Έτσι, καλό θα ήταν το άτομο να διαβάζει προσεκτικά την ετικέτα του τροφίμου και να έχει ελέγξει το ειδικό σήμα. Επομένως, άτομα που πάσχουν από κοιλιοκάκη θα πρέπει να ακολουθούν μια αυστηρή δια βίου διατροφή χωρίς γλουτένη που έχει συνέπεια τον έλεγχο της πάθησης. Σημαντικό να υπογραμμίσουμε άτομα που δεν πάσχουν από κοιλιοκάκη, καλό θα ήταν να μην ακολουθούν μια τέτοιου είδους διατροφή χωρίς καθοδήγηση από έναν επιστήμονα υγείας.

Βοήθεια και συμβουλές

  1. Θα πρέπει τα άτομα να μάθουν να μαγειρεύουν με πρώτες ύλες χωρίς γλουτένη, για παράδειγμα αλεύρι από καλαμπόκι ή ειδικό αλεύρι χωρίς γλουτένη αντί για το παραδοσιακό αλεύρι από σιτάρι.
  2. Θα πρέπει οι πάσχοντες να έχουν πάντα χωριστά τα δικά τους σκεύη (όπως, κατσαρόλες, τοστιέρα) αλλά πάντοτε να μαγειρεύουν σε καθαρές επιφάνειες το φαγητό χωρίς γλουτένη, αποφεύγοντας έτσι λάθη και μόλυνση από μη ασφαλείς τροφές.
  3. Η διατροφή θα πρέπει να είναι ισορροπημένη και να περιέχει από όλες τις ομάδες τροφίμων. Έτσι προσθέστε όσο γίνεται περισσότερο τρόφιμα που έτσι κι' αλλιώς δεν περιέχουν γλουτένη, για παράδειγμα φρέσκα λαχανικά και φρούτα, πατάτες, ρύζι, κρέας, ψάρι.
  4. Στις κοινωνικές σας συναντήσεις προτιμήστε κάτι ψητό, για παράδειγμα κρέας, κοτόπουλο, ψάρι συνοδευμένο με ψητά λαχανικά, ρύζι (όχι γλασέ). Καλό θα ήταν να αποφεύγετε τα περίπλοκα μαγειρευτά φαγητά που μπορεί να κρύβουν αρκετούς κινδύνους. Σημαντικό να τονίσουμε ότι θα ήταν απαραίτητο να ενημερώσετε τους υπεύθυνους της κουζίνας, έτσι ώστε να αποκλείσουμε κάθε πιθανότητα να καταναλώσουμε που περιέχει γλουτένη.
  5. Κατά τη διάρκεια του ψωνίσματος μας θα πρέπει να είστε ιδιαίτερα προσεκτικοί και να διαβάζετε πάντα τις ετικέτες γιατί η γλουτένη είναι κρυμμένη σε πολλά προϊόντα, αλλά και όσα περιέχουν άγνωστα συστατικά και πρόσθετα, συντηρητικά, χρωστικές που μπορεί να κρύβουν κινδύνους. Ας μην ξεχνάμε ότι πολλές φορές δεν αναγράφεται ακριβώς ο όρος γλουτένη, αλλά μπορούμε εύκολα να συμπεράνουμε από τα συμφραζόμενα για παράδειγμα πρωτεΐνη σίτου, σιτάλευρο, δημητριακά, κλπ.
  6. Πέραν του φαγητού, καλό είναι οι πάσχοντες να έχουν υπόψη ότι υπάρχουν και άλλα προϊόντα που μπορεί να περιέχουν γλουτένη με τα οποία μπορεί να έρθουν σε επαφή. Συγκεκριμένα, γλουτένη μπορεί να περιέχουν φάρμακα, σαπούνι - σαμπουάν - οδοντόπαστα, καλλυντικά. Καλό είναι να ενημερώσετε το γιατρό σας και να ζητάτε εναλλακτικά φάρμακα χωρίς γλουτένη και βέβαια να προτιμάμε ασφαλή προϊόντα ατομικής καθαριότητας και περιποίησης.